We leven in een tijd waarin de werkelijkheid niet langer is gebaseerd op een gedeelde ervaring, maar een product is dat per individu op maat wordt gemaakt. Wie controle heeft over het verhaal, heeft de macht om mensen een bepaalde richting in te sturen. In dit indringende essay laat Roxane van Iperen zien hoe Big Tech ons met minimale inspanningen gevangenhoudt en brengt in kaart wat mogelijke vluchtroutes zijn. Hoe kunnen we opnieuw een gezamenlijk fundament creëren, een gedeelde werkelijkheid?
‘De subjectieve ervaring wordt feit. Niet: ik geloof wat ik zie, maar: ik zie wat ik geloof. De Verlichting eindigt dan, letterlijk, in het licht van een scherm: niet langer het symbool van kennis, maar van beïnvloeding. De rede is niet gestorven, ze is vermarkt. En zo begint een nieuw tijdperk, waarin wie de gevoelde realiteit bezit, de mens bezit.’
Roxane van Iperen brak door met haar beststeller ‘t Hooge Nest en heeft zich daarna ontwikkeld tot een belangrijke stem in het Nederlandse debat met essays, lezingen en televisieoptredens. Zo schreef ze onder meer Eigen welzijn eerst: hoe de middenklasse haar liberale waarden verloor, waarin zij de opkomst van zogenoemd ‘wellness-rechts’ signaleert. Recent publiceerde ze Eigen planeet eerst, over of onze democratie wel is toegerust de problemen van deze tijd op te lossen. Foto: Dorian Jurne